Shloka 403
बभ्रुवाहन-धनंजययोः संग्रामः
Babhruvāhana and Dhanaṃjaya’s engagement at Maṇipūra
आगस्कारिणमत्यर्थ प्रसाद कर्तुमहसि । “इस बालकका पितामह (जयद्रथ) अनार्य, नृशंस और तुम्हारा अपराधी था। उसको भूल जाओ और इस बालकपर कृपा करो”
Vaiśampāyana uvāca — āgaskāriṇam atyarthaṃ prasādaṃ kartum arhasi | “asya bālakasya pitāmahaḥ (Jayadrathaḥ) anāryaḥ nṛśaṃsaś ca tava cāparādhī āsīt | taṃ vismara, asmin bālake kṛpāṃ kuru” |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “แม้ผู้กระทำผิด เจ้าก็ควรแสดงพระกรุณาอย่างยิ่งยวด เด็กผู้นี้มีปิตามหะคือชัยทรถ ผู้เป็นคนต่ำทราม โหดเหี้ยม และเคยล่วงผิดต่อเจ้า จงลืมเขาเสีย แล้วจงเมตตาแก่เด็กผู้นี้เถิด”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse urges mercy over inherited blame: even if an ancestor was cruel and culpable, one should restrain vengeance, set aside resentment, and extend compassion—especially toward an innocent child. Ethical strength is shown by forgiveness and measured justice.
A speaker (Vaiśampāyana) counsels a powerful listener to show special clemency to an offender and, in particular, not to punish a child for the wrongdoing of his grandfather Jayadratha, who had been an enemy and had wronged the listener.