Shloka 286
बभ्रुवाहन-धनंजययोः संग्रामः
Babhruvāhana and Dhanaṃjaya’s engagement at Maṇipūra
पज्चत्वमगमद् वीरो यथा तन्मे निशामय । 'भैया! इस बालकका पिता वीर सुरथ पितृशोकसे संतप्त और विषादसे पीड़ित हो जिस प्रकार मृत्युको प्राप्त हुआ है, वह मुझसे सुनो
pañcatvam agamad vīro yathā tan me niśāmaya |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—“จงฟังจากเราว่า วีรบุรุษผู้นั้นไปสู่ความดับสิ้น (ปัญจัตตวะ) อย่างไร พี่เอ๋ย! บิดาของเด็กน้อยนี้ คือสุรธาผู้กล้า ถูกเผาผลาญด้วยความโศกต่อบิดาและถูกความสิ้นหวังกดทับ จนถึงความตายอย่างไร—จงฟังจากเราเถิด”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the ethical reality of grief: even a ‘vīra’ can be undone by bereavement and despair. It invites attentive listening to a cautionary account, implicitly urging steadiness of mind and compassionate understanding of suffering.
Vaiśampāyana transitions into an account of how Suratha, the boy’s father, died—describing him as a hero who, afflicted by sorrow for his kin and weighed down by despondency, reached death.