Shloka 263
बभ्रुवाहन-धनंजययोः संग्रामः
Babhruvāhana and Dhanaṃjaya’s engagement at Maṇipūra
अभिवादयते पार्थ तं पश्य पुरुषर्षभ । 'भैया! भरतश्रेष्ठ! यह तुम्हारे भानजे सुरथका औरस पुत्र है। पुरुषप्रवर पार्थ! इसकी ओर देखो, यह तुम्हें प्रणाम करता है”
abhivādayate pārtha taṃ paśya puruṣarṣabha | bhaiyā bharataśreṣṭha etat tava bhānje surathakā aurasaḥ putraḥ | puruṣapravara pārtha asya oraṃ paśya eṣa tvāṃ praṇamati ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—“โอ้ปารถะ จงดูเขาเถิด โอ้ผู้ประเสริฐในหมู่บุรุษ เขากำลังก้มกราบคารวะต่อท่าน ‘พี่เอ๋ย ผู้เลิศในวงศ์ภารตะ นี่คือบุตรโดยชอบ (โอรส) ของสุรธา ผู้เป็นหลานของท่าน โอ้ปารถะผู้เป็นยอดแห่งบุรุษ จงมองเขาเถิด เขากำลังถวายบังคมแด่ท่าน’”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights dharmic social conduct: honoring elders and eminent persons through formal salutation, and affirming rightful lineage (aurasa-putra) as a basis for recognition and responsibility within the family and polity.
Vaiśampāyana narrates a moment where Arjuna (Pārtha) is asked to look at a young man who is respectfully bowing. The speaker identifies him as the legitimate son of Arjuna’s nephew Surathā, introducing him within the Bharata family context.