Shloka 9
तच्चाचष्ट तदा व्यासो मरुत्तस्य धन नृपा: । “ब्रह्मवादी महात्मा व्यासजीका वचन परिणाममें हमारा कल्याण करनेवाला है। कौरवो! इस समय इस सारी पृथ्वीपर रत्न एवं धनका नाश हो गया है; अतः हमारी आर्थिक कठिनाई दूर करनेके लिये व्यासजीने उस दिन हमें मरुत्तके धनका पता बताया था ।। ८६ || यद्येतद् वो बहुमतं मन्यध्वं वा क्षमं यदि
taccācaṣṭa tadā vyāso maruttasya dhanaṁ nṛpāḥ | yady etad vo bahumataṁ manyadhvaṁ vā kṣamaṁ yadi ||
ครั้งนั้นฤษีวยาสะได้เปิดเผยแก่บรรดากษัตริย์ถึงขุมทรัพย์ของมรุตตะ แล้วกล่าวว่า “หากเรื่องนี้เป็นที่พอใจแก่ท่านทั้งหลาย และท่านเห็นว่าเหมาะสมแล้ว…”—เพราะในกาลนั้นทรัพย์และรัตนะบนแผ่นดินร่อยหรอสิ้นไปมาก เขาจึงชี้ทางแก้ที่เป็นจริง แต่ย้ำให้ตัดสินตามความควรและความยอมรับได้
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even when a solution is available (here, knowledge of a treasure), action should be taken only if it is collectively judged to be proper (kṣama) and acceptable (bahumata). The verse frames material relief within ethical deliberation rather than mere expediency.
Vaiśampāyana narrates that Vyāsa informs the kings about Marutta’s wealth and presents it as an option, inviting their consent and assessment of its propriety before proceeding.