Shloka 113
Yudhiṣṭhira’s Procession, Encampment (Niveśa), and Auspicious Timing for Ritual Action
Devanagari script
व्यासाख्यातस्य वित्तस्य समुपानयन प्रति । कुरुकुलशिरोमणे! राजा युधिष्ठिरके ऐसा कहनेपर भीमसेनने हाथ जोड़कर उन नृपश्रेष्ठठे इस प्रकार कहा--“महाबाहो! आपने जो कुछ कहा है, व्यासजीके बताये हुए धनको लानेके विषयमें जो विचार व्यक्त किया है, वह मुझे बहुत पसंद है
Translation
ครั้นกษัตริย์ยุธิษฐิระ ผู้เป็นศิรมณีแห่งวงศ์กุรุ ตรัสถึงการนำทรัพย์ที่พระวยาสะได้บอกไว้เช่นนั้นแล้ว ภีมเสนก็ประนมมือกล่าวต่อพระราชาผู้ประเสริฐว่า “ข้าแต่มหาพาหุ! ถ้อยคำที่พระองค์ตรัส และความดำริเรื่องการนำทรัพย์ตามที่พระวยาสะชี้แจงนั้น ข้าพเจ้าชื่นชมยิ่งนัก”
Word by Word
व्यासof Vyāsa
व्यास:
Sambandha
TypeNoun
Rootव्यास
FormMasculine, Genitive (in compound relation), Singular
आख्यातस्यtold/declared
आख्यातस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootआख्यात (ppp of आ-ख्या)
FormNeuter, Genitive, Singular
वित्तस्यof the wealth
वित्तस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootवित्त
FormNeuter, Genitive, Singular
समुपानयनम्bringing/bringing near (procurement)
समुपानयनम्:
Karma
TypeNoun
Rootसमुपानयन
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रतिtowards/with regard to
प्रति:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootप्रति
कुरुकुलKuru-family
कुरुकुल:
Sambandha
TypeNoun
Rootकुरुकुल
FormNeuter, Genitive (in compound relation), Singular
शिरोमणेO crest-jewel (best one)
शिरोमणे:
Sambodhana
TypeNoun
Rootशिरोमणि
FormMasculine, Vocative, Singular
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
युधिष्ठिरO Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिर:
Sambodhana
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Vocative/Address (contextual), Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Sandhi Notes