Shloka 4
Abhimanyu’s Śrāddha; Vyāsa’s Assurance of the Unborn Heir (अभिमन्योः श्राद्धं तथा गर्भरक्षणोपदेशः)
सुभद्रा तु तमुत्क्रान्तमात्मजस्य वर्ध रणे । आचक्ष्व कृष्ण सौभद्रवधमित्यपतद् भुवि,परन्तु सुभद्राने जब देखा कि मेरे पुत्रके निधनका समाचार इन्होंने नहीं सुनाया, तब उसने याद दिलाते हुए कहा--“भैया! मेरे अभिमन्युके वधकी बात भी तो बता दो।” इतना कहकर वह मूर्च्छित होकर पृथ्वीपर गिर पड़ी
subhadrā tu tam utkrāntam ātmajasya vṛddha-raṇe | ācakṣva kṛṣṇa saubhadra-vadham iti apatad bhuvi ||
แต่สุภัทราเห็นว่าเรื่องการสิ้นชีพของบุตรในสนามรบยังมิได้ถูกกล่าวถึง จึงทูลว่า “พี่กฤษณะ โปรดเล่าด้วยถึงการสังหารเศาบัทร (อภิมันยุ)” ครั้นกล่าวจบ นางก็เป็นลมล้มลงสู่พื้นดิน
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical weight of war’s consequences: even when victory or duty is discussed, the unspoken truth of personal loss demands acknowledgment. Dharma is not only action in battle but also truthful remembrance and compassionate speech toward the bereaved.
Subhadrā realizes that the account being narrated has not explicitly mentioned her son Abhimanyu’s death. She urges Kṛṣṇa to speak of Saubhadra’s slaying as well, and immediately collapses in a faint from overwhelming grief.