Shloka 253
Abhimanyu’s Śrāddha; Vyāsa’s Assurance of the Unborn Heir (अभिमन्योः श्राद्धं तथा गर्भरक्षणोपदेशः)
Devanagari script
आर्ये क््व दारका: सर्वे द्रष्टमिच्छामि तानहम् । “उस वीरके मारे जानेपर मेरी यह बहिन सुभद्रा दुःखसे आतुर हो पुत्रके पास जाकर कुररीकी भाँति विलाप करने लगी और द्रौपदीके पास जाकर दुःखमग्न हो पूछने लगी --'आर्ये! सब बच्चे कहाँ हैं? मैं उन सबको देखना चाहती हूँ!
Translation
“ท่านอารยะ! เด็ก ๆ ทั้งหมดอยู่ที่ไหน? ข้าปรารถนาจะได้เห็นพวกเขาทั้งสิ้น” ครั้นได้ยินว่าวีรบุรุษนั้นถูกสังหาร น้องสาวของข้าคือสุภัททราก็เศร้าโศกจนร้อนรน ไปหาบุตรแล้วร่ำไห้ดุจนกกุรรรี; ต่อมานางไปหาทราวปที ด้วยใจจมอยู่ในความทุกข์ แล้วถามว่า “ท่านอารยะ! เด็ก ๆ ทั้งหมดอยู่ที่ไหน? ข้าปรารถนาจะได้เห็นพวกเขาทั้งสิ้น”
Word by Word
आर्येO noble lady
आर्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआर्य (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Vocative, Singular
क्वwhere
क्व:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
दारकाःchildren/boys
दारकाः:
Karta
TypeNoun
Rootदारक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
Karma
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
FormInfinitive (Tumun), Parasmaipada/Atmanepada-neutral
इच्छामिI desire/wish
इच्छामि:
Karta
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
FormPresent (Lat), First, Singular, Parasmaipada
तान्them
तान्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormCommon, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes