Shloka 24
Abhimanyu’s Śrāddha; Vyāsa’s Assurance of the Unborn Heir (अभिमन्योः श्राद्धं तथा गर्भरक्षणोपदेशः)
शस्त्रपूतां हि स गतिं गत: परपुरंजय: । “दुर्धषष वीर पिताजी! इसलिये आप शोक त्याग दीजिये! शोकके वशीभूत न होइये। शत्रुओंके नगरपर विजय पानेवाला वीरवर अभिमन्यु शस्त्राघातसे पवित्र हो उत्तम गतिको प्राप्त हुआ है ।। २३ $ ।। तस्मिंस्तु निहते वीरे सुभद्रेयं स््वसा मम,आर्ये क््व दारका: सर्वे द्रष्टमिच्छामि तानहम् । “उस वीरके मारे जानेपर मेरी यह बहिन सुभद्रा दुःखसे आतुर हो पुत्रके पास जाकर कुररीकी भाँति विलाप करने लगी और द्रौपदीके पास जाकर दुःखमग्न हो पूछने लगी --'आर्ये! सब बच्चे कहाँ हैं? मैं उन सबको देखना चाहती हूँ!
śastrapūtāṃ hi sa gatiṃ gataḥ parapuraṃjayaḥ | tasmiṃstu nihate vīre subhadreyaṃ svasā mama, ārye kva dārakāḥ sarve draṣṭum icchāmi tān aham |
วีรบุรุษผู้พิชิตนครค่ายของศัตรูนั้น ได้บรรลุคติอันเป็นมงคล—ชำระตนด้วยบาดแผลแห่งอาวุธ. เพราะฉะนั้น โอท่านบิดาผู้กล้าหาญ จงละความโศก อย่าตกอยู่ใต้อำนาจแห่งความเศร้าเลย. แต่ครั้นวีรบุรุษนั้นถูกสังหาร น้องสาวของข้าคือสุภัทรา คร่ำครวญด้วยความทุกข์ระทม ไปยังบุตรของตนและร่ำไห้ดุจนกคุรรี. แล้วนางผู้จมอยู่ในความโศกได้เข้าไปหาทราวปทีและถามว่า “โอท่านผู้ประเสริฐ เด็กๆ ทั้งหมดอยู่ที่ไหน? ข้าปรารถนาจะเห็นพวกเขาทั้งหมด”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage frames a warrior’s death in righteous battle as spiritually purifying (śastrapūta) and leading to an elevated destiny (gati), while also urging restraint from being mastered by grief—an ethical call to steadiness amid inevitable loss.
After Abhimanyu’s death, words of consolation describe his heroic end as leading to a higher state. Subhadrā, overcome with sorrow, laments intensely and then approaches Draupadī, asking where all the children are because she longs to see them.