Shloka 1
Abhimanyunidhana-prakāśaḥ — Vasudeva–Kṛṣṇa–Subhadrā–Kuntī śoka-saṃvāda
Disclosure and Consolation
वसुदेवजीने पूछा--वृष्णिनन्दन! मैं प्रतिदिन बातचीतके प्रसंगमें लोगोंके मुँहसे सुनता आ रहा हूँ कि महाभारत-युद्ध बड़ा अद्भुत हुआ था। इसलिये पूछता हूँ कि कौरवों और पाण्डवोंमें किस तरह युद्ध हुआ?
Vasudeva uvāca— Vṛṣṇinandana! Ahaṁ pratidinaṁ saṁbhāṣaṇa-prasaṅge lokānāṁ mukhāt śṛṇomi yathā Mahābhārata-yuddhaṁ mahad adbhutam āsīt. Tasmāt pṛcchāmi— Kauravaiḥ Pāṇḍavaiś ca kathaṁ yuddham abhavat?
วสุเทวะกล่าวว่า: “โอ้ผู้เป็นความปีติแห่งวงศ์วฤษณิ! วันแล้ววันเล่า ในบทสนทนาธรรมดา ข้าพเจ้าได้ยินจากปากผู้คนว่า สงครามมหาภารตะนั้นน่าอัศจรรย์ยิ่งนัก เพราะฉะนั้นข้าพเจ้าจึงถามว่า สงครามระหว่างเหล่ากุรุ (เการพ) กับปาณฑพเกิดขึ้นและดำเนินไปอย่างไร?”
वसुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse models dhārmic inquiry: one should seek a reliable, principled account of a famed event rather than rely only on popular report. It frames the Mahābhārata war not merely as spectacle but as an ethically weighty conflict worth understanding in its causes and conduct.
Vasudeva addresses Kṛṣṇa (as ‘Vṛṣṇinandana’) and asks him to explain how the war between the Kauravas and Pāṇḍavas took place, because he repeatedly hears people describe it as extraordinary.