Shloka 6
Uttaṅka’s Petition for Madayantī’s Divine Earrings (Maṇikuṇḍala) — Agreement, Proof, and Vigilance
अथ शिष्यसहस्राणि समनुज्ञातवानृषि: । उत्तड़क॑ परया प्रीत्या नाभ्यनुज्ञातुमैच्छत । त॑ क्रमेण जरा तात प्रतिपेदे महामुनिम्,उन महर्षिने अपने सहस्रों शिष्योंको पढ़ाकर घर जानेकी आज्ञा दे दी; परंतु उत्तड़कपर अधिक प्रेम होनेके कारण वे उन्हें घर जानेकी आज्ञा नहीं देना चाहते थे। तात! क्रमश: उन महामुनि उत्तंकको वृद्धावस्था प्राप्त हुई
atha śiṣya-sahasrāṇi samanujñātavān ṛṣiḥ | uttaṅkaṃ parayā prītyā nābhyanujñātum aicchat | taṃ krameṇa jarā tāta pratipede mahāmunim ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ฤๅษีผู้นั้นได้อนุญาตให้ศิษย์นับพันกลับไปโดยชอบแล้ว แต่ด้วยความรักยิ่ง เขามิใคร่จะให้ อุตตังคะ จากไป ทว่า โอ้ ผู้เป็นที่รัก กาลล่วงไปไม่นาน ชราก็ครอบงำมหามุนีนั้น”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even strong bonds of affection within the guru–disciple relationship are subject to time; the verse underscores impermanence (jarā) and the ethical maturity required to accept change and separation.
The teacher-sage dismisses his many students after their studies, but hesitates to send away Uttaṅka because of special affection; nevertheless, as time passes, old age comes upon the great ascetic.