Shloka 57
निवर्तयित्वा कुरराष्ट्रवर्धनां- सतत: स सर्वान् विदुरं च वीर्यवान् । जनार्दनो दारुकमाह सत्वर: प्रचोदयाश्चवानिति सात्यकि तथा,तदनन्तर पराक्रमी श्रीकृष्णने कौरवराज्यकी वृद्धि करनेवाले उन समस्त पाण्डवों तथा विदुरजीको लौटाकर दारुक तथा सात्यकिसे कहा--“अब घोड़ोंको जोरसे हाँको'
nivartayitvā kurarāṣṭravardhanāṃ satataḥ sa sarvān viduraṃ ca vīryavān | janārdano dārukam āha satvaraḥ pracodayāśvān iti sātyakiṃ tathā ||
ครั้นทรงให้เหล่าปาณฑพทั้งปวงพร้อมวิดูระ—ผู้เกื้อหนุนความรุ่งเรืองแห่งแคว้นกุรุ—หันกลับแล้ว พระชนารทนะผู้ทรงเดชตรัสกับทารุกะอย่างเร่งด่วน และตรัสกับสาตยกีด้วยว่า “จงเร่งม้าให้เร็ว ขับไปโดยไวเถิด” ขณะนั้นแสดงภาวะผู้นำอันเด็ดขาดของพระกฤษณะ—เมื่อจัดให้ผู้พิทักษ์ธรรมกลับสู่หน้าที่แล้ว จึงเร่งการเดินทางเพื่อความเป็นระเบียบแห่งกิจอันควร.
युधिषछ्िर उवाच
Educational Q&A
Decisive, timely action in the service of dharma: after ensuring the rightful protectors of the realm return, Kṛṣṇa urges swift movement, showing that ethical governance requires both prudence (sending others back) and urgency (acting without delay).
Kṛṣṇa turns back the Pāṇḍavas and Vidura—described as enhancers of the Kuru kingdom’s welfare—and then quickly instructs his charioteer Dāruka, and also Sātyaki, to drive the horses fast, indicating immediate departure or rapid progress.