Shloka 39
Mind as Charioteer; Kṣetrajña, Tapas, and Dhyāna-Yoga
Adhyātma-Upadeśa
पृथ्वी पञ्चगुणा ज्ञेया चरस्थावरसंकुला । सर्वभूतकरी देवी शुभाशुभनिदर्शिनी
pṛthvī pañcaguṇā jñeyā carasthāvarasaṅkulā | sarvabhūtakārī devī śubhāśubhanidarśinī ||
พระวายุตรัสว่า “จงรู้ว่าแผ่นดินมีคุณห้าประการ. นางเป็นเทวี อัดแน่นด้วยสรรพสัตว์ทั้งที่เคลื่อนไหวและไม่เคลื่อนไหว; เป็นผู้ให้กำเนิดสรรพชีวิต และด้วยระเบียบกับผลแห่งกรรม ย่อมทำให้ประจักษ์ว่าอะไรเป็นศุภะและอะไรเป็นอศุภะ.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse presents Earth as a divine, life-bearing principle endowed with five qualities, and as a field where auspicious and inauspicious results become visible—implying a moral-causal order (dharma/karma) manifested through lived consequences.
Vāyudeva is speaking in a didactic context, describing the nature of Earth: she contains both moving and unmoving beings, generates all creatures, and serves as the arena in which signs and outcomes reveal what is beneficial or harmful.