Shloka 28
Mind as Charioteer; Kṣetrajña, Tapas, and Dhyāna-Yoga
Adhyātma-Upadeśa
तीर्णो गच्छेत् परं पारं नावमुत्सृज्य निर्मम: । व्याख्यातं पूर्वकल्पेन यथा रथपदातिनो:
tīrṇo gacchet paraṃ pāraṃ nāvam utsṛjya nirmamaḥ | vyākhyātaṃ pūrvakalpena yathā rathapadātinoḥ ||
ครั้นข้ามพ้นแล้ว พึงมุ่งไปยังฝั่งอันไกลกว่า ละเรือเสีย และเป็นผู้ปราศจากความเป็นเจ้าของ. ข้อนี้ได้อธิบายไว้ก่อนแล้วด้วยอุปมาครั้งก่อน—ดุจคนขึ้นรถศึกกับคนเดินเท้า.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Use supports (disciplines, methods, aids) to cross the ‘ocean’ of worldly bondage, but do not cling to them as possessions; once the goal is reached, the wise abandon attachment even to the means, becoming nirmama (free of ‘mine-ness’).
Vāyudeva delivers a concise instruction through a familiar simile: just as a traveler leaves the boat behind after reaching the far bank, so too should one relinquish possessiveness toward prior instruments of progress; he notes that this point was already taught earlier via the chariot-versus-foot-traveler illustration.