Shloka 11
ब्रह्मण्य: सत्यवादी च शुचि: शमदमान्वित: । प्रजास्तं चान्वरज्यन्त धर्मनित्यं मनस्विनम्,वे ब्राह्मणोंके प्रति भक्ति रखते, सत्य बोलते, बाहर-भीतरसे पवित्र रहते और मन तथा इन्द्रियोंको अपने वशमें रखते थे। सदा धर्ममें लगे रहनेवाले उन मनस्वी नरेशपर प्रजाजनोंका विशेष अनुराग था
brahmaṇyaḥ satyavādī ca śuciḥ śamadamānvitaḥ | prajāstaṃ cānvarajyanta dharmanityaṃ manasvinam ||
วยาสะกล่าวว่า— พระราชาทรงเลื่อมใสในพราหมณ์ ทรงสัตย์จริง บริสุทธิ์ทั้งกายและใจ และทรงสำรวมจิตกับอินทรีย์ เพราะกษัตริย์ผู้มีใจสูงนั้นมั่นคงในธรรมอยู่เสมอ ประชาชนจึงเกิดความผูกพันอย่างลึกซึ้ง และสมัครใจดำเนินตามพระองค์
व्यास उवाच
Educational Q&A
A ruler gains genuine loyalty not through force but through dharmic character: reverence for sacred learning and the Brāhmaṇas (brahmaṇya), unwavering truthfulness (satyavāda), inner and outer purity (śuci), and disciplined mastery of mind and senses (śama–dama). Such virtues naturally draw the people’s affection and trust.
Vyāsa describes the moral qualities of a particular king and explains the social result: because the king is consistently devoted to dharma and self-controlled, the subjects develop strong attachment to him and follow him willingly.