Shloka 4
Adhyāya 39 — त्रिगुणविवेकः (Discrimination of the Three Guṇas) and Avyakta-Doctrine
संहत्य कुर्वते यात्रां सहिता: संघचारिण: । संघातवृत्तयो होते वर्तन्ते हेत्वहेतुभि:,ये गुण किसी निमित्तसे अथवा बिना निमित्तके भी सदा साथ रहते हैं, साथ-ही-साथ विचरते हैं, समूह बनाकर यात्रा करते हैं और संघात (शरीर)-में मौजूद रहते हैं
saṃhatya kurvate yātrāṃ sahitāḥ saṅghacāriṇaḥ | saṅghātavṛttayo hote vartante hetvahetubhiḥ ||
คุณลักษณะทั้งหลายเหล่านี้ ไม่ว่ามีเหตุหรือไร้เหตุ ก็ย่อมอยู่ร่วมกันเสมอ เคลื่อนไหวไปพร้อมกัน เดินทางเป็นหมู่คณะ และดำรงอยู่ในสังฆาต (หมู่ประกอบแห่งกาย) แล้วทำหน้าที่ต่อเนื่องไป บ้างมีเหตุปรากฏ บ้างก็ดูประหนึ่งไร้เหตุ
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how beings (or faculties/qualities) operate in collective dependence within the embodied aggregate, and that their activity may appear driven by clear causes or may arise without any obvious motive—inviting reflection on interdependence, embodiment, and the limits of human causal explanation.
Vāyu speaks in a reflective, explanatory mode, describing how entities associated with embodied life move together as a group and function within the bodily aggregate, emphasizing their collective operation and the sometimes evident, sometimes obscure causation behind their activity.