Shloka 17
Rajo-guṇa-nirdeśa — Brahmā’s Enumeration of Rajasic Dispositions
अस्मिल्लोके प्रमोदन््ते जायमाना: पुनः पुन: । प्रेत्य भाविकमीहन्ते ऐहलौकिकमेव च । ददति प्रतिगृह्नन्ति तर्पयन्त्यथ जुह्गमति,ऐसे लोग इस लोकमें बार-बार जन्म लेकर विषयजनित आनन्दमें मग्न रहते हैं और इहलोक तथा परलोकमें सुख पानेका प्रयत्न किया करते हैं। अतः वे सकाम भावसे दान देते हैं, प्रतिग्रह लेते हैं तथा तर्पण और यज्ञ करते हैं
asmi loke pramodante j1yam1n1 puna puna | pretya bh1vikam 2bhante aihalaukikam eva ca | dadati pratigh nanti tarpayanty atha juhvati ||
วายุเทพตรัสว่า “คนเช่นนี้ย่อมเริงร่าอยู่ในโลกนี้ เกิดแล้วเกิดเล่า หมกมุ่นในสุขที่เกิดจากอารมณ์แห่งอินทรีย์ ครั้นตายไปแล้วก็ยังเพียรแสวงหาผลที่ตนคาดหมายว่าจะบังเกิด และยังมุ่งเพียงลาภทางโลกเท่านั้น เพราะฉะนั้นด้วยความใคร่เป็นเหตุ เขาจึงให้ทาน รับทาน ทำตัรปณะ (tarpana) และถวายอาหุติในยัชญะ.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Desire-driven religiosity keeps one revolving in repeated births: when charity, receiving gifts, and ritual acts are performed for personal enjoyment and worldly/otherworldly reward, they remain bound to sense-pleasure and its consequences rather than moving toward liberation-oriented dharma.
V1yudeva is describing a class of people who repeatedly take birth and pursue pleasure; even their religious actionsgiving, accepting gifts, ancestor-satiation rites, and fire-sacrificesare undertaken with a reward-seeking motive aimed at happiness in this world and the next.