Shloka 9
सव्वन्ननार्थयुक्तां श्व सर्वान् प्रत्यक्षहेतुकान् यतः परं न विद्येत ततो<भ्यासे भविष्यति,वे सभी प्रत्यक्ष प्रतीत होनेवाले पदार्थ वास्तविक अर्थयुक्त नहीं हो सकते। जिससे पर कुछ भी नहीं है, उसका साक्षात्कार तो “नेति-नेति” अर्थात् यह भी नहीं, यह भी नहीं--इस अभ्यासके अन्तमें ही होगा
sarvān anarthayuktān ca sarvān pratyakṣa-hetukān | yato paraṃ na vidyeta tato 'bhyāse bhaviṣyati ||
สรรพสิ่งที่ปรากฏแก่ประสาทสัมผัสโดยตรง และดูประหนึ่งมีเหตุปัจจัยที่เห็นได้ชัด มิใช่ทั้งหมดจะมีความหมายสูงสุดโดยแท้ การรู้แจ้งต่อสิ่งซึ่งไม่มีสิ่งใดเหนือไปกว่านั้น ย่อมเกิดขึ้นเมื่อการปฏิบัติสุกงอม—ด้วยวินัยแห่งการปฏิเสธ ‘เนติ เนติ’ คือ ‘ไม่ใช่นี่ ไม่ใช่นั่น’ อันถอนความยึดถือผิดทั้งปวง
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Sense-perceived, causally explained phenomena do not yield ultimate meaning; the Supreme Reality—beyond which nothing exists—is realized only through sustained spiritual practice, especially the discriminative negation of all limited identifications (‘neti-neti’).
A Brahmin speaker instructs the listener in a contemplative, Upanishadic mode, shifting attention away from the apparent certainty of the perceptible world toward disciplined practice that culminates in direct realization of the highest principle.