कर्मनाशाभावः, गर्भे जीवप्रवेशः, आचारधर्मोपदेशः
Karma’s Non-Extinction, Jīva’s Entry into the Embryo, and Instruction on Conduct-Dharma
जन्म, मृत्यु एवं रोगोंसे घिरा हुआ जो पुरुष प्रधान तत्त्व (प्रकृति)-को जानता है और समस्त चेतन प्राणियोंमें चैतन्यको समानरूपसे व्याप्त देखता है, वह पूर्ण परमपदके अनुसंधानमें संलग्न हो जगत्के भोगोंसे विरक्त हो जाता है। साधुशिरोमणे! उस वैराग्यवान् पुरुषके लिये जो हितकर उपदेश है, उसका मैं यथार्थरूपसे वर्णन करूँगा ।। शाश्वतस्याव्ययस्याथ यदस्य ज्ञानमुत्तमम् । प्रोच्यमानं मया विप्र निबोधेदमशेषत:,उसके लिये जो सनातन अविनाशी परमात्माका उत्तम ज्ञान अभीष्ट है, उसका मैं वर्णन करता हूँ। विप्रवर! तुम सारी बातोंको ध्यान देकर सुनो
brāhmaṇa uvāca | janma-mṛtyu-vyādhibhir āvṛto yaḥ puruṣaḥ pradhāna-tattvaṁ (prakṛtiṁ) jānāti ca sarveṣu cetaneṣu prāṇiṣu caitanyaṁ samāna-rūpeṇa vyāptaṁ paśyati, sa pūrṇa-parama-padasyānusandhāne saṁlagno jagad-bhogebhyo viraktaḥ bhavati | sādhu-śiromaṇe! tasya vairāgya-vataḥ puruṣasya yat hitakaram upadeśaḥ, taṁ yathārthataḥ varṇayiṣyāmi || śāśvatasya avyayasya atha yad asya jñānam uttamam | procyamānaṁ mayā vipra nibodha idam aśeṣataḥ ||
พราหมณ์กล่าวว่า—บุรุษผู้ถูกห้อมล้อมด้วยการเกิด ความตาย และโรคภัย หากรู้แจ้งปฐมธาตุ (ปรกฤติ) และเห็นจิตสำนึกเดียวกันแผ่ซ่านเสมอกันในสรรพสัตว์ผู้มีชีวิตทั้งปวง ย่อมมุ่งมั่นสืบเสาะสู่ภาวะสูงสุดอันสมบูรณ์ และคลายความยึดติดในความเพลิดเพลินแห่งโลก. โอ้ผู้เป็นยอดแห่งสาธุชน บัดนี้เราจักกล่าวโดยสัตย์จริงถึงโอวาทอันเป็นประโยชน์สำหรับผู้มีความคลายกำหนัดนั้น. บัดนี้เราจักแสดงญาณอันสูงสุดแห่งปรมาตมันผู้เป็นนิรันดร์และไม่เสื่อมสลาย; โอ้พราหมณ์ผู้ประเสริฐ จงสดับให้ครบถ้วนด้วยความตั้งใจ ไม่ให้ตกหล่นประการใด.
ब्राह्मण उवाच
Seeing the same consciousness equally present in all beings, and understanding Prakriti as the primal principle, leads a person—aware of the suffering of birth, death, and disease—to detach from worldly pleasures and pursue the supreme state through the highest knowledge of the eternal, imperishable Self.
A Brahmin speaker addresses a virtuous listener (called ‘vipra’), describing the marks of a seeker who becomes dispassionate, and then announces that he will teach, in full, the highest knowledge concerning the eternal and imperishable Supreme Self.