Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

कर्मनाशाभावः, गर्भे जीवप्रवेशः, आचारधर्मोपदेशः

Karma’s Non-Extinction, Jīva’s Entry into the Embryo, and Instruction on Conduct-Dharma

यह प्राकृत जगत्‌ क्षर कहलाता है, इससे भिन्न अविनाशी जीवात्माको अक्षर कहते हैं। (इनसे विलक्षण शुद्ध परब्रह्म हैं)--इन तीनोंमेंसे जो दो तत्त्व--क्षर और अक्षर हैं, वे सब प्रत्येक जीवके लिये पृथक्‌-पृथक होते हैं ।। असृजत्‌ सर्वभूतानि पूर्वदृष्ट: प्रजापति: । स्थावराणि च भूतानि इत्येषा पौर्विकी श्रुति:,श्रुतिमें जो सृष्टिके आरम्भमें सत्रूपसे निर्दिष्ट हुए हैं, उन प्रजापतिने समस्त स्थावर भूतों और जंगम प्राणियोंकी सृष्टि की है, यह पुरातन श्रुति है

idaṁ prākṛtaṁ jagat kṣara ity ucyate, tasmād bhinnaṁ jīvātmānam avināśinam akṣaram āhuḥ; etābhyāṁ vilakṣaṇaḥ śuddhaḥ parabrahma. etayoḥ kṣarākṣarayor ubhayor api tattvayoḥ sarveṣāṁ jīvānāṁ prati pṛthak-pṛthag bhāvaḥ. asṛjat sarvabhūtāni pūrvadṛṣṭaḥ prajāpatiḥ; sthāvarāṇi ca bhūtāni—ity eṣā paurvikī śrutiḥ.

โลกวัตถุอันปรากฏนี้เรียกว่า ‘กษร’; ส่วนอาตมันของสัตว์ผู้ไม่สูญสิ้นเรียกว่า ‘อักษร’; และเหนือทั้งสองนั้นมีพรหมันสูงสุดอันบริสุทธิ์ ต่างโดยสภาวะจากสิ่งทั้งคู่ สำหรับกษรและอักษรนั้น ความเกี่ยวข้องย่อมต่างกันไปในสัตว์แต่ละตน ดังนี้แล ศรุติโบราณกล่าวว่า: “ประชาบดี ผู้เห็นระเบียบแรกเริ่มไว้ก่อนแล้ว ได้บังเกิดสร้างสรรพสัตว์ทั้งปวง ทั้งที่อยู่นิ่งและที่เคลื่อนไหว”

असृजत्created
असृजत्:
TypeVerb
Rootसृज्
Formलङ् (Imperfect), 3, Singular, Parasmaipada
सर्वभूतानिall beings
सर्वभूतानि:
Karma
TypeNoun
Rootसर्वभूत
FormNeuter, Accusative, Plural
पूर्वदृष्टःfore-ordained / previously appointed
पूर्वदृष्टः:
TypeAdjective
Rootपूर्वदृष्ट
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रजापतिःPrajāpati (Lord of creatures)
प्रजापतिः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रजापति
FormMasculine, Nominative, Singular
स्थावराणिimmobile (beings)
स्थावराणि:
Karma
TypeAdjective
Rootस्थावर
FormNeuter, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
भूतानिbeings
भूतानि:
Karma
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Accusative, Plural
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एषाthis
एषा:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
पौर्विकीancient, primeval
पौर्विकी:
TypeAdjective
Rootपौर्विक
FormFeminine, Nominative, Singular
श्रुतिःrevealed tradition / śruti
श्रुतिः:
Karta
TypeNoun
Rootश्रुति
FormFeminine, Nominative, Singular

ब्राह्मण उवाच

ब्राह्मण (Brahmin speaker)
प्रजापति (Prajāpati)
परब्रह्म (Parabrahman)
जीवात्मा (jīvātman)
क्षर (kṣara)
अक्षर (akṣara)
श्रुति (śruti)