Shloka 15
कर्मनाशाभावः, गर्भे जीवप्रवेशः, आचारधर्मोपदेशः
Karma’s Non-Extinction, Jīva’s Entry into the Embryo, and Instruction on Conduct-Dharma
दानं व्रतं ब्रह्मचर्य यथोक्तं ब्रह्मुधारणम् । दम: प्रशान्तता चैव भूतानां चानुकम्पनम्,दान, व्रत, ब्रह्मचर्य, शास्त्रोक्त रीतिसे वेदाध्ययन, इन्द्रियनिग्रह, शान्ति, समस्त प्राणियोंपर दया, चित्तका संयम, कोमलता, दूसरोंके धन लेनेकी इच्छाका त्याग, संसारके प्राणियोंका मनसे भी अहित न करना, माता-पिताकी सेवा, देवता, अतिथि और गुरुओंकी पूजा, दया, पवित्रता, इन्द्रियोंको सदा काबूमें रखना तथा शुभ कर्मोंका प्रचार करना--यह सब श्रेष्ठ पुरुषोंका बर्ताव कहलाता है। इनके अनुष्ठानसे धर्म होता है, जो सदा प्रजावर्गकी रक्षा करता है
brāhmaṇa uvāca | dānaṁ vrataṁ brahmacaryaṁ yathoktaṁ brahmadhāraṇam | damaḥ praśāntatā caiva bhūtānāṁ cānukampanam ||
พราหมณ์กล่าวว่า “ทาน การถือพรต พรหมจรรย์ และการทรงไว้ซึ่งพรหมวิทยาตามที่พระศาสตรบัญญัติ; ความสำรวมระงับ ความสงบภายใน และความกรุณาต่อสรรพสัตว์—ทั้งหมดนี้คือจริยาของผู้ประเสริฐแท้. เมื่อปฏิบัติตามวัตรเหล่านี้ ธรรมะย่อมตั้งมั่น และธรรมะนั้นเองย่อมคุ้มครองเกื้อหนุนหมู่ชนอยู่เนืองนิตย์.”
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse defines exemplary conduct as a set of ethical and ascetic virtues—charity, vows, disciplined celibacy, faithful adherence to sacred learning, sense-control, tranquility, and compassion—stating that such practice establishes dharma, which then safeguards society.
A Brāhmaṇa speaker is instructing or advising by listing the qualities and practices that mark ‘the best of men’ and explaining their social consequence: the cultivation of dharma that protects the community.