Shloka 43
अध्याय ९ — धृतराष्ट्रस्य युधिष्ठिरं प्रति राजनित्युपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Counsel on Royal Policy to Yudhiṣṭhira
अक्षुद्रसचिवश्चायं कुन्तीपुत्रो महामना: । 'ये कुन्तीकुमार सदा कुबेरके समान दीर्घदर्शी, कोमल स्वभाववाले और जितेन्द्रिय हैं। इनके मन्त्री भी उच्च विचारके हैं। इनका हृदय बड़ा ही विशाल है ।। अप्यमित्रे दयावांश्व शुचिश्न॒ भरतर्षभ:
akṣudrasacivaś cāyaṃ kuntīputro mahāmanāḥ | ye kuntīkumarāḥ sadā kubera-samaḥ dīrghadarśī komala-svabhāvavān jitendriyaḥ | eṣāṃ mantriṇo 'pi ucca-vicārāḥ | asya hṛdayaṃ bṛhad eva || apy amitre dayāvān śuciḥ bharatarṣabhaḥ |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “โอรสแห่งกุนตีผู้นี้เป็นมหาบุรุษ มีเสนาบดีผู้มิใช่ใจคับแคบคอยแวดล้อม ดุจท้าวกุเบรในความมั่งคั่งอันมั่นคง เขามีสายตายาวไกล อุปนิสัยอ่อนโยน และสำรวมอินทรีย์ เหล่าที่ปรึกษาของเขาก็มีดุลยพินิจสูงส่ง และดวงใจของเขากว้างใหญ่แท้จริง แม้ต่อศัตรูเอง โอผู้ประเสริฐแห่งภารตะ เขาก็เปี่ยมเมตตาและบริสุทธิ์”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Noble rule is marked by self-mastery, far-sighted judgment, and an expansive heart; true purity includes compassion even toward opponents, and good governance depends on high-minded counsel.
Vaiśampāyana describes the character of Kuntī’s son (implicitly Yudhiṣṭhira), praising his prudent, gentle, self-controlled nature and the quality of his ministers, emphasizing his compassion even toward enemies.