Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

अध्याय ९ — धृतराष्ट्रस्य युधिष्ठिरं प्रति राजनित्युपदेशः

Dhṛtarāṣṭra’s Counsel on Royal Policy to Yudhiṣṭhira

अष्टादशाहेन हता: कुरुभिर्यों धपुड़वै: । भीष्मद्रोणकृपाद्यैश्न कर्णेन च महात्मना,“महाराज! उस युद्धमें अठारह अक्षौहिणी सेनाएँ एकत्र हुई थीं; किंतु कौरवपक्षके प्रधान योद्धा भीष्म, द्रोण, कृपाचार्य आदि तथा महामना कर्णने एवं पाण्डवदलके प्रमुख वीर सात्यकि, धृष्टद्युम्न, भीमसेन, अर्जुन, नकुल और सहदेव आदिने अठारह दिनोंमें ही सबका संहार कर डाला”

vaiśampāyana uvāca |

aṣṭādaśāhena hatāḥ kurubhir yodhapūrvaiḥ |

bhīṣma-droṇa-kṛpādyaiś ca karṇena ca mahātmanā ||

ภายในสิบแปดวันเท่านั้น เหล่านักรบฝ่ายกุรุและปาณฑพ—มีภีษมะ โทฺรณะ กฤปะและอื่น ๆ พร้อมทั้งกรรณะผู้มีจิตยิ่งใหญ่—ได้ก่อให้เกิดการสังหารอันน่าสยดสยอง

अष्टादशाहेनin/within eighteen days
अष्टादशाहेन:
Karana
TypeNoun
Rootअष्टादशाह (अष्टादश + अह)
FormMasculine, Instrumental, Singular
हताःkilled/slain
हताः:
Karma
TypeVerb
Rootहन् (√हन्) → हत (क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
कुरुभिःby the Kurus
कुरुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Instrumental, Plural
योधपुङ्गवैःby the foremost warriors
योधपुङ्गवैः:
Karana
TypeNoun
Rootयोधपुङ्गव
FormMasculine, Instrumental, Plural
भीष्मby Bhishma
भीष्म:
Karana
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Instrumental, Singular
द्रोणby Drona
द्रोण:
Karana
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Instrumental, Singular
कृपby Kripa
कृप:
Karana
TypeNoun
Rootकृप
FormMasculine, Instrumental, Singular
आद्यैःand others (etc.)
आद्यैः:
Karana
TypeAdjective
Rootआद्य
FormMasculine, Instrumental, Plural
कर्णेनby Karna
कर्णेन:
Karana
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
महात्मनाby the great-souled (one)
महात्मना:
Karana
TypeAdjective
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Instrumental, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Kuru(s)
B
Bhīṣma
D
Droṇa
K
Kṛpa (Kṛpācārya)
K
Karṇa

Educational Q&A

The verse highlights the catastrophic speed and totality of destruction in war: even armies led by the greatest heroes can be annihilated quickly. Ethically, it points to the Mahābhārata’s recurring warning that when conflict is fueled by adharma—pride, greed, and refusal to reconcile—its outcome is collective ruin and lasting sorrow.

Vaiśampāyana is recounting the aftermath and remembrance of the Kurukṣetra war during the Āśramavāsika context. He summarizes that within eighteen days the Kuru forces, headed by Bhīṣma, Droṇa, Kṛpa and Karṇa, were slain—an encapsulation of the war’s scale and the fall of its principal champions.