Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Gāndhārī’s Petition for a Vision of the Departed (गान्धार्याः प्रार्थना—दिव्यदर्शनप्रसङ्गः)

वृथा संतर्पितो वह्निः खाण्डवे सव्यसाचिना । उपकारमजानन्‌ स कृतघ्न इति मे मति:,सव्यसाची अर्जुनने जो खाण्डववनमें अग्निदेवको तृप्त किया था, वह व्यर्थ हो गया। वे उस उपकारको याद न रखनेके कारण कृतष्न हैं--ऐसी मेरी धारणा है

vṛthā santarpito vahniḥ khāṇḍave savyasācinā | upakāram ajānan sa kṛtaghna iti me matiḥ ||

ในป่าขาณฑวะ สวยฺยสาจิน (อรชุน) เคยทำให้องค์เทพอัคนีทรงพอพระทัย; ทว่าอุปการะนั้นกลับประหนึ่งสูญเปล่า เพราะเขามิได้สำนึกและยอมรับบุญคุณนั้น ข้าจึงเห็นว่าเขาเป็นผู้เนรคุณ

वृथाin vain, fruitlessly
वृथा:
TypeIndeclinable
Rootवृथा
संतर्पितःsatiated, gratified
संतर्पितः:
TypeVerb
Rootसंतर्पित (सम्+तृप्)
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त)
वह्निःfire (Agni)
वह्निः:
Karta
TypeNoun
Rootवह्नि
FormMasculine, Nominative, Singular
खाण्डवेin (the) Khāṇḍava (forest)
खाण्डवे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootखाण्डव
FormNeuter, Locative, Singular
सव्यसाचिनाby Savyasācin (Arjuna)
सव्यसाचिना:
Karana
TypeNoun
Rootसव्यसाचिन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
उपकारम्benefit, favor
उपकारम्:
Karma
TypeNoun
Rootउपकार
FormMasculine, Accusative, Singular
अजानन्not knowing / not acknowledging
अजानन्:
TypeVerb
Rootअजानत् (न+जानत्; √ज्ञा)
FormMasculine, Nominative, Singular, Present active participle (शतृ) with negation
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
कृतघ्नःungrateful
कृतघ्नः:
TypeAdjective
Rootकृतघ्न
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus, as (quotation marker)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
मेmy
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
मतिःopinion, thought
मतिः:
Karta
TypeNoun
Rootमति
FormFeminine, Nominative, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
S
Savyasācin (Arjuna)
V
Vahni/Agni (Fire-god)
K
Khāṇḍava forest