Shloka 54
धृतराष्ट्रस्य पाण्डवेषु प्रीति-वृत्तान्तः | Dhṛtarāṣṭra’s Affectionate Disposition toward the Pāṇḍavas
भवदीयमिदं सर्व शिरसा त्वां प्रसादये । त्वदधीना: सम राजेन्द्र व्येतु ते मानसो ज्वर:
bhavadīyam idaṁ sarvaṁ śirasā tvāṁ prasādaye | tvadadhīnāḥ sma rājendra vyetu te mānaso jvaraḥ ||
ข้าแต่ราชันผู้เป็นใหญ่ ทั้งหมดนี้เป็นของพระองค์ ข้าพเจ้าก้มศีรษะลงแทบพระบาท วอนขอให้ทรงเมตตาโปรดปราน พวกเราทั้งปวงอยู่ใต้พระบารมีของพระองค์ ขอให้ความร้อนรุ่มในพระทัย ความกังวลภายใน จงมลายไป
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse models dharmic humility and reconciliation: rightful authority is acknowledged, ego is set aside, and the speaker seeks to relieve the other’s inner distress rather than assert personal entitlement.
Yudhiṣṭhira addresses an elder king respectfully, declaring that everything is the elder’s, submitting himself and others as dependents, and praying that the elder’s mental anguish be calmed—an attempt to restore peace and ease grief in the aftermath of upheaval.