Shloka 3
एक समयकी बात है, परम क्रोधी तपस्वी ब्राह्मण दुर्वासा मेरे पिताके यहाँ भिक्षाके लिये आये थे। मैंने उन्हें अपने द्वारा की गयी सेवाओंसे संतुष्ट कर लिया ।। शौचेन त्वागसस्त्यागै: शुद्धेन मनसा तथा । कोपस्थानेष्वपि महत्स्त्वकुप्यन्न कदाचन,मैं शौचाचारका पालन करती, अपराधसे बची रहती और शुद्ध हृदयसे उनकी आराधना करती थी। क्रोधके बड़े-से-बड़े कारण उपस्थित होनेपर भी मैंने कभी उनपर क्रोध नहीं किया
vaiśampāyana uvāca | ekaṃ samayaṃ paramakrodhī tapasvī brāhmaṇo durvāsā mama pituḥ gṛhe bhikṣārthaṃ samāgataḥ | mayā svasevayā sa tuṣṭaḥ kṛtaḥ || śaucena tv āgasas tyāgaiḥ śuddhena manasā tathā | kopasthāneṣv api mahatsv akupyan na kadācana ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ครั้งหนึ่ง พราหมณ์ฤๅษีทุรวาสาผู้โกรธจัดยิ่ง มายังเรือนบิดาของเราเพื่อขอทาน เราได้ปรนนิบัติรับใช้จนท่านพอใจ ด้วยความบริสุทธิ์แห่งจรรยา การละเว้นความผิด และจิตอันผ่องใส เราบำรุงบูชาท่านสืบไป; แม้เหตุอันใหญ่หลวงให้โกรธจะเกิดขึ้น เราก็มิได้โกรธท่านเลย”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Purity of conduct (śauca), avoidance of wrongdoing, and inner clarity support disciplined non-anger (akrodha). Respectful service to a volatile ascetic becomes an ethical practice of self-mastery and prevents escalation in tense situations.
Durvāsā, known for sudden wrath, arrives at the speaker’s father’s house for alms. The speaker serves him attentively and, despite strong provocations, remains calm and respectful, thereby pleasing the sage.