Shloka 15

एवं स राजा धर्मात्मा परीत्याश्रममण्डलम्‌ | वसु विश्राण्य तत्‌ सर्व पुनरायान्महीपति:,इस प्रकार धर्मात्मा राजा पृथ्वीपति युधिष्ठिर आश्रमोंमें घूम-घूमकर वह सारा धन बाँटनेके पश्चात्‌ धृतराष्ट्रके आश्रमपर लौट आये

evaṁ sa rājā dharmātmā parītyāśramamaṇḍalam | vasu viśrāṇya tat sarvaṁ punar āyān mahīpatiḥ ||

ดังนั้นพระราชาผู้ตั้งมั่นในธรรม ครั้นเสด็จเวียนไปทั่วหมู่อาศรมและทรงแจกจ่ายทรัพย์ทั้งหมดแล้ว ก็เสด็จกลับมาอีกครั้ง—ในฐานะเจ้าแห่งแผ่นดิน—สู่อาศรมของธฤตราษฏระ

एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मात्माrighteous-souled
धर्मात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootधर्मात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
परीत्यhaving gone around
परीत्य:
TypeVerb
Rootपरि-इ
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active
आश्रम-मण्डलम्the circle/area of hermitages
आश्रम-मण्डलम्:
Karma
TypeNoun
Rootआश्रममण्डल
FormNeuter, Accusative, Singular
वसुwealth
वसु:
Karma
TypeNoun
Rootवसु
FormNeuter, Accusative, Singular
विश्राण्यhaving distributed/given away
विश्राण्य:
TypeVerb
Rootवि-श्रै
Formल्यप् (absolutive/gerund), Active
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
आयात्returned/came back
आयात्:
TypeVerb
Rootआ-या
FormImperfect (लङ्), Third, Singular, Parasmaipada
महीपतिःthe lord of the earth (king)
महीपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootमहीपति
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
D
Dhṛtarāṣṭra
Ā
āśramamaṇḍala (circuit/region of hermitages)
V
vasu (wealth)

Educational Q&A

The verse highlights dharmic kingship: a ruler’s virtue is shown through humility toward ascetic communities and through generous redistribution of wealth, treating resources as a trust to be shared rather than possessed.

Yudhiṣṭhira visits the surrounding hermitages, gives away the wealth he has brought, and then returns to the hermitage where Dhṛtarāṣṭra is staying.