Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

Bhāgīrathī-tīra-śauca, Kurukṣetra-gamana, and Śatayūpa-āśrama-dīkṣā (गङ्गातीरशौच–कुरुक्षेत्रगमन–शतयूपाश्रमदीक्षा)

बलवन्तं तथा55त्मानं मेने बहुगुणं तदा । धर्मराजो महातेजास्तच्च सस्मार पाण्डव:,इसके विपरीत उन्होंने अपनेमें विशेष बल और अधिक गुणोंका अनुमान किया। प्रजानाथ! इसके बाद महातेजस्वी पाण्डुपुत्र विद्यावान्‌ धर्मराज युधिष्ठिरने अपने समस्त पुरातन स्वरूपका स्मरण किया। (मैं और विदुरजी एक ही धर्मके अंशसे प्रकट हुए थे, इस बातका अनुभव किया)। इतना ही नहीं, उन महातेजस्वी नरेशने व्यासजीके बताये हुए योगधर्मका भी स्मरण कर लिया

balavantaṃ tathātmānaṃ mene bahuguṇaṃ tadā | dharmarājo mahātejās tac ca sasmāra pāṇḍavaḥ ||

ครั้งนั้นพระธรรมราชยุธิษฐิระ ผู้รุ่งเรืองดุจมหาเดช แห่งวงศ์ปาณฑพ ทรงเห็นว่าพระองค์มีกำลังและคุณธรรมอันไพบูลย์ แล้วในบัดดลทรงระลึกถึงสภาวะเดิมอันโบราณของพระองค์—ตระหนักความจริงภายในว่าพระองค์กับวิทุระบังเกิดจากส่วนเดียวกันแห่งธรรม—และทรงระลึกถึงโยคธรรมที่พระวยาสทรงสั่งสอนไว้ด้วย

बलवन्तम्strong
बलवन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootबलवत्
FormMasculine, Accusative, Singular
तथाthus/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
आत्मानम्himself (the self)
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
मेनेthought/considered
मेने:
TypeVerb
Rootमन् (मन्यते)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada (usage); root is Ātmanepada in classical sense
बहुगुणम्possessing many qualities
बहुगुणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootबहुगुण
FormMasculine, Accusative, Singular
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
धर्मराजःKing of Dharma (Yudhiṣṭhira)
धर्मराजः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Nominative, Singular
महातेजाःof great splendor
महातेजाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहातेजस्
FormMasculine, Nominative, Singular
तत्that (fact)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सस्मारremembered
सस्मार:
TypeVerb
Rootस्मृ
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
पाण्डवःthe Pāṇḍava (Yudhiṣṭhira)
पाण्डवः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Y
Yudhiṣṭhira (Dharmarāja)
P
Pāṇḍava
D
Dharma (as a divine principle/personified)
V
Vidura
V
Vyāsa
Y
Yoga-dharma