Shloka 2
Bhāgīrathī-tīra-śauca, Kurukṣetra-gamana, and Śatayūpa-āśrama-dīkṣā (गङ्गातीरशौच–कुरुक्षेत्रगमन–शतयूपाश्रमदीक्षा)
ये च त्वामनुजीवन्ति कच्चित् तेडपि निरामया: । सचिवा भृत्यवर्गाश्च गुरवश्चैव ते नूप,नरेश्वर! जो तुम्हारे आश्रित रहकर जीवन-निर्वाह करते हैं, वे मन्त्री, भृत्यवर्ग और गुरुजन भी सुखी और स्वस्थ तो हैं न?
ye ca tvām anujīvanti kaccit te 'pi nirāmayāḥ | sacivā bhṛtyavargāś ca guravaś caiva te nṛpa naraśvara ||
“แล้วบรรดาผู้ที่อาศัยท่านดำรงชีพ—เขาทั้งหลายสบายดี ปราศจากโรคหรือไม่? เหล่าเสนาบดี บริวาร และบรรดาครูอาจารย์ผู้ควรเคารพของท่าน—โอ้พระราชา—ล้วนอยู่ดีมีสุขหรือไม่?”
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
A ruler’s dharma includes active concern for the well-being of all who depend on him—ministers, servants, and elders/teachers. Governance is measured not only by power but by the health, security, and contentment of one’s dependents.
Dhṛtarāṣṭra, speaking to the king addressed as ‘nṛpa/nareśvara’, inquires after the condition of the entire household and administrative circle—asking whether those who subsist under the king’s protection (counselors, attendants, and gurus) are healthy and doing well.