Shloka 5
Dhṛtarāṣṭra’s Public Request for Consent to Enter the Forest (अनुज्ञा-प्रार्थना)
तदनन्तर उन्होंने भीष्मजी तथा अपने पुत्रोंके श्राद्धके लिये सुयोग्य एवं श्रेष्ठ ब्रह्मर्षियों सहस्रों सुहदोंको निमन्त्रित किया। निमन्त्रित करके उनके लिये अन्न
uddiśyoddiśya sarvebhyo dadau sa nṛpasattamaḥ | droṇaṃ saṅkīrtya bhīṣmaṃ ca somadattaṃ ca bāhvīkam ||
ครั้นแล้วพระองค์ทรงนิมนต์พรหมฤๅษีผู้เหมาะสมและประเสริฐนับพัน พร้อมทั้งมิตรสหายทั้งหลาย เพื่อประกอบพิธีศราทธ์แด่ภีษมะและพระโอรสของพระองค์. เมื่อทรงนิมนต์แล้ว ก็ทรงรวบรวมอันได้แก่ อาหารและน้ำดื่ม พาหนะ ผ้าคลุมกาย ทองคำ แก้วมณีและรัตนะ ทาสหญิงทาสชาย ฝูงแกะและแพะ ผ้าห่ม รัตนะชั้นเลิศ หมู่บ้าน นาไร่และทรัพย์สิน ช้างม้าอันประดับเครื่องอลังการ ตลอดจนหญิงสาวงามไว้พร้อม. แล้วพระราชาผู้ประเสริฐนั้นได้ถวายทานโดยเจาะจงแก่ผู้ล่วงลับแต่ละนาม—เอ่ยนามโทรณะ ภีษมะ โสมทัตตะ และพาหลีกะ—แล้วจัดสรรทานแยกต่างหากสำหรับศราทธ์ของแต่ละท่าน
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma expressed through śrāddha and dāna: one honors the departed by dedicating gifts with clear intention (uddiśya), naming them explicitly, and giving appropriately to worthy recipients. Ethical emphasis falls on responsibility toward the dead and the purifying, reconciliatory role of generosity after catastrophe.
A king performs memorial rites for those who have died, distributing gifts to the assembled Brahmarṣis and others. He dedicates each donation to a specific deceased person by reciting their names—Droṇa, Bhīṣma, Somadatta, Bāhlīka, and others—thus making individualized offerings rather than a single undifferentiated act.