Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

धृतराष्ट्रोपदेशः

Dhṛtarāṣṭra’s Instruction on Rājadharma and Bala

भीमश्च सर्वदुःखानि संस्मृत्य बहुलान्युत । कृच्छादिव महाबाहुरनुजज्ञे विनि:श्वसन्‌,“परंतु महाबाहु भीमसेनने पहलेके समस्त क्लेशोंका, जिनकी संख्या अधिक है, स्मरण करके लंबी साँस खींचते हुए बड़ी कठिनाईसे धन देनेकी अनुमति दी है

bhīmaś ca sarvaduḥkhāni saṃsmṛtya bahulāny uta | kṛcchrād iva mahābāhur anujajñe viniḥśvasan ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า ครั้นแล้วภีมผู้มีพาหาอันเกรียงไกร ระลึกถึงความทุกข์นานาประการที่เคยประสบ ก็ถอนใจยาว และราวกับฝืนใจอย่างยิ่ง จึงให้ความยินยอมในการถวายทรัพย์

भीमःBhima
भीमः:
Karta
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सर्व-दुःखानिall sorrows
सर्व-दुःखानि:
Karma
TypeNoun
Rootदुःख
FormNeuter, Accusative, Plural
संस्मृत्यhaving remembered
संस्मृत्य:
TypeVerb
Rootसम् + स्मृ
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
बहुलानिmany, numerous
बहुलानि:
TypeAdjective
Rootबहुल
FormNeuter, Accusative, Plural
उतalso/indeed
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
कृच्छात्with difficulty; from hardship
कृच्छात्:
TypeNoun
Rootकृच्छ
FormNeuter, Ablative, Singular
इवas if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
महाबाहुःthe mighty-armed (one)
महाबाहुः:
Karta
TypeNoun
Rootमहाबाहु
FormMasculine, Nominative, Singular
अनुजज्ञेgave permission; consented
अनुजज्ञे:
TypeVerb
Rootअनु + ज्ञा
FormPerfect (लिट्), Third, Singular, Atmanepada
विनिःश्वसन्sighing; breathing out deeply
विनिःश्वसन्:
TypeVerb
Rootवि + नि: + श्वस्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

वैशम्पायन (Vaiśaṃpāyana)
भीम / भीमसेन (Bhīma/Bhīmasena)