Shloka 1
धृतराष्ट्रोपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Instruction on Rājadharma and Bala
भीकम (2 अमान त्रयोदशो< ध्याय: विदुरका धृतराष्ट्रको युधिष्ठिरका उदारतापूर्ण उत्तर सुनाना वैशम्पायन उवाच एवमुक्तस्तु राज्ञा स विदुरो बुद्धिसत्तम: । धृतराष्ट्रमुपेत्यैवं वाक्यमाह महार्थवत्,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! राजा युधिष्ठिरके इस प्रकार कहनेपर बुद्धिमानोंमें श्रेष्ठ विदुरजी धृतराष्ट्रकरे पास जाकर यह महान् अर्थसे युक्त बात बोले --
Vaiśampāyana uvāca: evam uktas tu rājñā sa viduro buddhisattamaḥ | dhṛtarāṣṭram upetyaivaṁ vākyam āha mahārthavat ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า ครั้นพระราชายุธิษฐิระตรัสดังนั้นแล้ว วิทุระผู้เลิศในหมู่บัณฑิตได้เข้าไปเฝ้าธฤตราษฏระ และกล่าวถ้อยคำอันเปี่ยมด้วยความหมายลึกซึ้ง
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Wisdom is shown not merely in knowing dharma but in delivering timely counsel to those burdened by guilt, grief, and responsibility. Vidura’s approach signals that ethical clarity and meaningful speech are necessary for healing and right action in the post-war moral landscape.
After Yudhiṣṭhira speaks, the focus shifts to Vidura. He approaches Dhṛtarāṣṭra and begins a significant address. This verse functions as a transition: it introduces Vidura’s forthcoming counsel and frames it as weighty and purposeful.