Shloka 15
अलोभोपाख्यानम् — शुनःसख-यातुधानी-संवादः
The Allegory of Non-Greed: Śunaḥsakha and the Yātudhānī
सोमायेति च वक्तव्यं तथा पितृमतेति च | रजस्वला च या नारी व्यंगिता कर्णयोशक्ष या । निवापे नोपतिषेत संग्राह्मा नान्यवंशजा
somāyeti ca vaktavyaṃ tathā pitṛmate iti ca | rajasvalā ca yā nārī vyaṅgitā karṇayoḥ śakṣyā | nivāpe nopatiṣṭheta saṃgrāhyā nānyavaṃśajā ||
พึงกล่าวว่า ‘โสมายะ’ และกล่าวว่า ‘ตามบัญญัติแห่งปิตฤ’ ด้วย หญิงที่มีระดู และหญิงที่มีความพิการที่หูทั้งสอง ไม่พึงเข้าใกล้ในพิธีนิวาปะ; นางไม่ควรถูกยอมรับเพื่อกิจพิธีนั้น และไม่ควรรับหญิงจากวงศ์อื่นมาใช้ในพิธี
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse lays down ritual prescriptions: specific formulae are to be recited for Soma and for the Pitṛs, and certain persons are deemed ineligible to be approached/accepted in the context of an ancestral offering rite, reflecting classical purity and eligibility norms within dharma-śāstra style instruction.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma continues instructing Yudhiṣṭhira on dharma. Here he gives detailed guidance on ritual conduct connected with offerings (especially those oriented to the ancestors), including what should be spoken and who is considered fit or unfit for participation/association in that rite.