Shloka 27
अनुशासनपर्व अध्याय ९३ — तपस्, सदोपवास, विघसाशन, अतिथिप्रियता
Austerity, regulated fasting, residual-eating, and hospitality
ब्रह्मदेयानुसंतानश्छन्दोगो ज्येष्ठतामग: । मातापित्रोर्यश्व वश्य: श्रत्रियों दशपूरुष:
bhīṣma uvāca | brahmadeyānusantānaś chandogo jyeṣṭhatāmagaḥ | mātāpitror yaś ca vaśyaḥ śrotriyo daśapūruṣaḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า—ผู้สืบสายจากวงศ์ที่ดำรงด้วยพรหมเทยะ (ทานเพื่อการศึกษาศักดิ์สิทธิ์), เป็นบัณฑิตแห่งสำนักฉานโทคะ, ขับสวดชเยษฐสามัน, อยู่ในโอวาทมารดาบิดา, และเป็นศฺโรตริยะสืบต่อกันสิบชั่วคน—ผู้นั้นย่อมเป็นผู้ชำระให้บริสุทธิ์แก่แถวสำรับ (ปังกติ) ด้วย
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma defines qualifications that make a person ‘pankti-pāvana’—one whose presence sanctifies a communal meal or assembly—emphasizing Vedic learning and transmission, purity of lineage in study, disciplined conduct, and filial obedience as markers of dharmic worthiness.
In Anuśāsana Parva, Bhishma continues instructing Yudhiṣṭhira on dharma. Here he lists specific types of learned and well-conducted Brahmins—connected to brahma-endowments, the Chāndoga tradition, Sāman chanting, obedience to parents, and long-standing śrotriya lineage—who are considered fit to purify and dignify a dining line or gathering.