Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Śrāddha-utpatti and Nivāpa–Agni Precedence (श्राद्धोत्पत्तिः—निवापेऽग्निपूर्वकत्वम्)

श्राद्ध यः कृत्तिकायोगे कुर्वीत सततं नर: । अग्नीनाधाय सापत्यो यजेत विगतज्वर:,जो मनुष्य सदा कृत्तिका नक्षत्रके योगमें अग्निकी स्थापना करके पुत्रसहित श्राद्ध या पितरोंका यजन करता है, वह रोग और चिन्तासे रहित हो जाता है

śrāddhaṃ yaḥ kṛttikāyoge kurvīta satataṃ naraḥ | agnīn ādhāya sāpatyo yajeta vigatajvaraḥ ||

ผู้ใดประกอบศราทธะเป็นนิตย์ในกฤตติกาโยค ตั้งไฟบูชาแล้วบวงสรวงบรรพชนพร้อมด้วยบุตร ผู้นั้นย่อมพ้นจากไข้และความกังวล

श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्राद्ध
FormNeuter, Accusative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
कृत्तिकायोगेin the conjunction with (the nakṣatra) Kṛttikā
कृत्तिकायोगे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकृत्तिका-योग
FormMasculine, Locative, Singular
कुर्वीतshould do / would perform
कुर्वीत:
TypeVerb
Rootकृ
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
सततम्always, continually
सततम्:
TypeIndeclinable
Rootसतत
नरःa man
नरः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Singular
अग्नीन्sacred fires
अग्नीन्:
Karma
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Accusative, Plural
आधायhaving established (having kindled/installed)
आधाय:
TypeVerb
Rootआ-धा
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada
सापत्यःhaving offspring (together with a son)
सापत्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootस-अपत्य
FormMasculine, Nominative, Singular
यजेतshould worship / should perform sacrifice
यजेत:
TypeVerb
Rootयज्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
विगतज्वरःfree from fever (free from distress)
विगतज्वरः:
Karta
TypeAdjective
Rootविगत-ज्वर
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
K
Kṛttikā (nakṣatra)
A
Agni (sacred fires)
P
Pitṛs (ancestors, implied by śrāddha/yajana)
S
son/offspring (apatya)

Educational Q&A

Regular performance of śrāddha and pitṛ-yajña at an auspicious time (Kṛttikā-yoga), supported by proper Vedic household practice (establishing sacred fires) and continuity of lineage (with one’s son), is presented as dharmic conduct that yields freedom from illness-like affliction and mental agitation.

In Bhīṣma’s instruction on duties and religious observances, he describes a specific recommended practice—performing śrāddha during Kṛttikā-yoga after installing the sacred fires—and states the beneficial result: the practitioner becomes vigatajvara, free from fever/distress.