Shloka 18
नक्षत्रेषु श्राद्धफलविधानम् (Śrāddha Outcomes According to Nakṣatras)
तदनन्तर तैंतीस देवता, दसों दिशाएँ, दिक्पाल, रुद्र, धाता, विष्णु, यम, पूषा, अर्यमा, भग, अंश, मित्र, साध्य, वसु, वासव (इन्द्र), अश्विनीकुमार, जल (वरुण), वायु, आकाश, चन्द्रमा, नक्षत्र, ग्रहगण, रवि तथा दूसरे-दूसरे विभिन्न प्राणी जो देवताओंके आश्रित थे, सब- के-सब उस अदभुत अग्निपुत्र “कुमार' को देखनेके लिये वहाँ आये ।। ऋषयस्तुष्टवुश्वैव गन्धर्वाश्व॒ जगुस्तथा । षडानन कुमार तु द्विषडक्षं द्विजप्रियम्,ऋषियोंने स्तुति की और गन्धर्वोने उनका यश गाया। ब्राह्मणोंके प्रेमी उस कुमारके छ: मुख, बारह नेत्र, बारह भुजाएँ, मोटे कंधे और अग्नि तथा सूर्यके समान कान्ति थी। वे सरकण्डोंके झुरमुटमें सो रहे थे। उन्हें देखकर ऋषियोंसहित देवताओंको बड़ा हर्ष प्राप्त हुआ और यह विश्वास हो गया कि अब तारकासुर मारा जायगा। तदनन्तर सब देवता उन्हें उनकी प्रिय वस्तुएँ भेंट करने लगे
tadanantaraṃ trayastriṃśad devatā daśo diśaḥ dikpālā rudrā dhātā viṣṇur yamaḥ pūṣā aryamā bhaga aṃśo mitraḥ sādhyā vasavo vāsava (indraḥ) aśvinīkumārau jalaṃ (varuṇaḥ) vāyur ākāśaś candramā nakṣatrāṇi grahagaṇā raviś ca tathā nānāvidhāni bhūtāni ye devatāśritāḥ sarve te ’dbhutaṃ agniputraṃ “kumāraṃ” draṣṭuṃ tatra samāgaman || ṛṣayas tuṣṭuvuś caiva gandharvāś ca jagus tathā | ṣaḍānanaḥ kumāras tu dviṣaḍakṣaṃ dvijapriyaḥ sthūlaskandho ’gnisūryasamaprabhāsaḥ śarastambanikuñje supta āsīt | taṃ dṛṣṭvā devā ṛṣibhiḥ saha paramānandaṃ lebhire tarakāsuravadhe niścayaṃ ca jagmuḥ | tataḥ sarve devāḥ priyāṇi priyadānāni tasmai pradaduḥ ||
ครั้นแล้วเหล่าเทพทั้งสามสิบสาม พร้อมด้วยทิศทั้งสิบและทิศบาล—รุทระ ธาตฤ วิษณุ ยมะ ปูษัน อริยมัน ภคะ อํศะ มิตร เหล่าสาธยะ เหล่าวสุ วาสวะ (อินทร) อัศวินทั้งสอง วรุณผู้เป็นเจ้าแห่งน้ำ วายุ เวหา จันทรา หมู่ดาวนักษัตร หมู่ดาวเคราะห์ สุริยะ และสรรพสัตว์นานาประการซึ่งอาศัยอำนาจเทพ—ทั้งหมดล้วนมาที่นั่นเพื่อชม ‘กุมาร’ โอรสแห่งอัคนีอันน่าอัศจรรย์นั้น ฤๅษีทั้งหลายสรรเสริญ และคันธรรพขับขานเกียรติยศของเขา กุมารผู้เป็นที่รักของเหล่าทวิชนั้น มีหกพักตร์ มีสิบสองเนตรและสิบสองกร ไหล่กว้าง และรุ่งเรืองดุจเพลิงกับสุริยะ เขานอนหลับอยู่ท่ามกลางพงกออ้อและกก เมื่อได้เห็นเขา เหล่าเทพพร้อมฤๅษีต่างเปี่ยมด้วยปีติ และมั่นใจว่า บัดนี้ตารกาสูรจักถูกสังหาร แล้วเหล่าเทพทั้งปวงก็เริ่มถวายของอันเป็นที่รักของตนแก่เขา
भीष्म उवाच
Educational Q&A
When a righteous protector arises, the community of the good (devas and sages) responds with reverence, support, and offerings. The passage emphasizes confidence grounded in dharma: the appearance of a divinely empowered leader restores moral order and dispels fear, not through panic but through collective alignment with what is right.
The gods, sages, and celestial beings gather to see the fire-born Kumāra (Skanda/Kārttikeya). Sages praise him and Gandharvas sing. His extraordinary form—six faces and blazing radiance—is described as he sleeps in a reed thicket. Seeing him, the assembly becomes certain that the demon Tārakāsura will be slain, and the gods begin offering him cherished gifts.