Shloka 343
Pitṛ-śrāddha-haviḥ-phala-nirdeśa
Offerings for Ancestors and Their Stated Results
अश्रृत्थस्थो3ग्निरित्येवमाह देवान् भृगूद्गवह | भुगुश्रेष्ठ॒ तदनन्तर देवराज इन्द्रके ऐरावतकी भाँति कोई विशालकाय गजराज देवताओंसे बोला--'अश्वत्थ अग्निरूप है'
aśvatthastho 'gnir ity evam āha devān bhṛgūdgvaha | bhṛguśreṣṭha tad-anantaraṃ devarāja indraḥ airāvataka iva viśālakāyo gajarājo devatābhyo 'bravīt— “aśvattho 'gnirūpaḥ” |
ภฤคุ ผู้ประเสริฐแห่งวงศ์ กล่าวแก่เหล่าเทพว่า “อัคนีสถิตอยู่ ณ ต้นอัศวัตถะ” ครั้นแล้วอินทรา ราชาแห่งเทพ—ดุจไอราวตะ จอมคชสารผู้ยิ่งใหญ่—ตรัสยืนยันแก่หมู่เทพว่า “อัศวัตถะมีสภาพเป็นอัคนี”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse conveys a sacral identification: the aśvattha is to be regarded as embodying fire (Agni). Ethically, it encourages reverence and careful conduct toward sacred natural forms, treating them as bearers of divine power rather than mere objects.
Bhīṣma recounts a statement attributed to the Bhṛgu tradition about fire being ‘in’ the aśvattha. Indra then addresses the gods, reinforcing the same identification—presented with the imagery of a mighty elephant-lord—thereby authoritatively confirming the sacred status of the aśvattha.