Shloka 113
रौद्रे लोहितमित्याहुलोहितात् कनकं स्मृतम् । तन्मैत्रमिति विज्ञेयं धूमाच्च वसव: स्मृता:
raudre lohitam ity āhur lohitāt kanakaṃ smṛtam | tan maitram iti vijñeyaṃ dhūmāc ca vasavaḥ smṛtāḥ ||
วสิษฐะกล่าวว่า “ในภาวะแห่งรุทรา เรียกว่า ‘โลหิตะ’ (ผู้แดง) และจากโลหิตะนั้นกล่าวกันว่าเกิด ‘กนกะ’ คือทองคำ ทองคำนั้นพึงรู้ว่าเป็น ‘ไมตระ’ อันสังกัดมิตระ—หลักแห่งความสมัครสมานและมิตรภาพ และจากควันนั้นกล่าวถึงกำเนิดของเหล่าวสุ”
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The verse links divine principles to elemental transformations: ‘Lohita’ in the Rudra-aspect is associated with the emergence of gold, which is then characterized as ‘maitra’ (aligned with Mitra—harmony and alliance). It also preserves a traditional cosmological association that the Vasus are connected with (or arise from) smoke.
Vasiṣṭha is presenting a traditional, Vedic-style mapping of names and origins—connecting Rudra, Lohita, gold, Mitra, smoke, and the Vasus—within a didactic discourse that uses cosmological correspondences to convey ordered relationships in the world.