Shloka 3
Go-dāna-stuti and Ghṛta-Japa
Praise of cow-gift and ghee-centered recitation
सतामर्थे सम्यगुत्पादितो यः स वै क्लृप्त: सम्यगाभ्य: प्रजाभ्य: । तस्मात् पूर्व ह्वादिकालप्रवृत्तं गोदानार्थ शृणु राजन् विध्धि मे,राजन! ऋषियोंने सत्पुरुषोंके लिये समीचीन भावसे जिस विधिको प्रकट किया है, वही इन प्रजाजनोंके लिये भलीभाँति निश्चित किया गया है। इसलिये तुम आदिकालसे प्रचलित हुई गोदानकी उस उत्तम विधिका मुझसे श्रवण करो
bhīṣma uvāca | satām arthe samyag utpādito yaḥ sa vai klṛptaḥ samyag ābhyaḥ prajābhyaḥ | tasmāt pūrvaṃ hvādikāla-pravṛttaṃ godānārthaṃ śṛṇu rājan viddhi me ||
ภีษมะกล่าวว่า: “กฎเกณฑ์ซึ่งเหล่าฤๅษีได้ประกาศไว้โดยชอบเพื่อประโยชน์แห่งสัตบุรุษนั้น ย่อมเป็นข้อปฏิบัติที่ตั้งมั่นดีแล้วสำหรับปวงประชานี้ด้วย. เพราะฉะนั้น ข้าแต่พระราชา จงฟังจากเราถึงวิธีอันประเสริฐแห่งโคทาน ซึ่งสืบเนื่องมาแต่กาลดึกดำบรรพ์ เพื่อท่านจักได้เข้าใจโดยถ่องแท้.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that a dharmic rule formulated for the welfare of the virtuous is also binding and beneficial for society at large; therefore, the king should learn and uphold the anciently sanctioned procedure of cow-gift (godāna) as a model of righteous charity.
In Anushasana Parva, Bhishma instructs the king on dharma. Here he transitions into explaining the traditional rite and ethical framework of donating cows, urging the king to listen carefully because it is an ancient, authoritative practice taught by sages.