Shloka 4
Go-dāna-phala-nirdeśa
Merit and Destinations from the Gift of Cows
अप्रतिग्राहके कि च फलं लोके पितामह । तस्य किं च फल दृष्टं श्रुतं यस्तु प्रयच्छति,पितामह! संसारमें जो प्रतिग्रह नहीं लेता, उसे क्या फल मिलता है? तथा जो वेदोंका ज्ञान प्रदान करता है, उसके लिये कौन-सा फल देखा गया है
apratigrāhake kiṁ phalaṁ loke pitāmaha | tasya kiṁ ca phalaṁ dṛṣṭaṁ śrutaṁ yastu prayacchati ||
ยุธิษฐิระกล่าวว่า “โอ้ปิตามหะ ผู้ใดในโลกนี้ไม่รับของให้ (ไม่ดำรงชีพด้วยการรับ) เขาได้ผลเช่นไร? และผู้ใดเป็นผู้ให้—ซึ่งผลนั้นมีทั้งที่ประจักษ์และที่กล่าวไว้ในคัมภีร์—เขาได้ผลเช่นไร?”
युधिछ्िर उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ethical inquiry into dharma: the spiritual and social consequences of two complementary disciplines—restraint in receiving (apratigraha) and generosity in giving (prayacchati). It invites reflection on purity, detachment, and merit as taught by experience (dṛṣṭa) and tradition (śruta).
In the Anuśāsana Parva’s instruction on dharma, Yudhiṣṭhira questions Bhīṣma (addressed as Pitāmaha) about the rewards for one who refuses to accept gifts and for one who gives—seeking authoritative guidance on proper conduct and its results.