Shloka 25
गोप्रदानगुणाः तथा कपिलागोविधानम्
Merits of Cow-Gift and the Origin-Account of Kapilā Cows
वैश्यस्यैते यदि गुणास्तस्य पठचशतं भवेत् । शूद्रस्यापि विनीतस्य चतुर्भागफलं स्मृतम्,यदि वैश्यमें भी उपर्युक्त गुण हों तो उसे भी एक गोदान करनेपर ब्राह्मणकी अपेक्षा (आधे भाग) पाँच सौ गौओंके दानका फल मिलता है और विनयशील शूद्रको ब्राह्मणके चौथाई भाग अर्थात् ढाई सौ गौओंके दानका फल प्राप्त होता है
vaiśyasyāite yadi guṇās tasya pañcaśataṁ bhavet | śūdrasyāpi vinītasya caturbhāgaphalaṁ smṛtam |
ภีษมะกล่าวว่า “หากไวศยะมีคุณธรรมเหล่านี้ด้วย ผลบุญของเขาย่อมนับเป็นห้าร้อย (ทานโค) แม้การกระทำภายนอกจะเป็นเพียงทานโคหนึ่งตัว และสำหรับศูทรผู้มีวินัยและความนอบน้อม ในคัมภีร์สืบทอดกล่าวว่าได้ผลเป็นหนึ่งในสี่ส่วน—เทียบเท่าทานโคสองร้อยห้าสิบตัว”
पितामह उवाच
Educational Q&A
The merit of a gift is not determined only by the object given, but by the giver’s inner virtues and discipline; ethical refinement increases the spiritual fruit even for those outside the Brahmin class.
In Bhīṣma’s instruction on dāna-dharma in the Anuśāsana Parva, he explains graded results of cow-gifting: a virtuous Vaiśya gains merit equated to five hundred cows, and a humble, well-disciplined Śūdra gains a quarter-share of the Brahmin-standard merit (stated as two hundred and fifty cows in the received explanation).