Shloka 12
Karma-Phala Rahasya and the Ethics of Dāna (कर्मफल-रहस्यं दानधर्मश्च)
पाद्यमासनमेवाथ दीपमन्नं प्रतिश्रयम् । दद्यादतिथिपूजार्थ स यज्ञ: पजचदक्षिण:,जो अतिथिको पैर धोनेके लिये जल, बैठनेके लिये आसन, प्रकाशके लिये दीपक, खानेके लिये अन्न और ठहरनेके लिये घर देता है, इस प्रकार अतिथिका सत्कार करनेके लिये इन पाँच वस्तुओंका दान 'पंचदक्षिण यज्ञ” कहलाता है
Bhīṣma uvāca: pādyaṃ āsanam eva atha dīpam annaṃ pratiśrayam | dadyād atithipūjārthaṃ sa yajñaḥ pañcadakṣiṇaḥ ||
เพื่อบูชาและต้อนรับอาคันตุกะ พึงถวาย น้ำล้างเท้า ที่นั่ง ประทีปให้แสง อาหาร และที่พักพิง การถวายทั้งห้าประการนี้เรียกว่า “ยัญญะมีทักษิณาห้าประการ” (ปัญจทักษิณายัญญะ)
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Hospitality is treated as a sacred duty: offering a guest five essentials—foot-washing water, a seat, light, food, and shelter—is itself a yajña, a meritorious religious act.
Bhishma is instructing on dharma, defining a specific form of righteous conduct: the proper reception of an atithi (guest) through five concrete offerings, named the pañcadakṣiṇa-yajña.