Shloka 24
Pānīya-dāna and Anna-dāna: The Primacy of Life-Sustaining Gifts (पानीयदान-प्रशंसा / अन्नदान-प्रशंसा)
भारत! ब्राह्मण सब मनुष्योंका अतिथि और सबसे पहले भोजन पानेका अधिकारी है। ब्राह्मण जिस घरपर सदा भिक्षा माँगनेके लिये जाते हैं और वहाँसे सत्कार पाकर लौटते हैं, उस घरकी सम्पत्ति अधिक बढ़ जाती है तथा उस घरका मालिक मरनेके बाद महान् सौभाग्यशाली कुलमें जन्म पाता है ।।
bhārata! brāhmaṇaḥ sarvamanusyāṇām atithiḥ prathamaṃ bhojanaprāptum adhikārī ca. brāhmaṇā ye gṛhān nityaṃ bhikṣārthaṃ gacchanti, yatra te satkāraṃ labdhvā nivartante, tasya gṛhasya sampad adhikatarā bhavati; gṛhapatiś ca mṛtyor anantaram mahāsau bhāgyavatsu kuleṣu jāyate. dattva tv annaṃ naro loke tathā sthānam anuttamam | nityaṃ miṣṭānna-dāyī tu svarge vasati satkṛtaḥ ||
นารทกล่าวว่า “โอ ภารตะ พราหมณ์พึงนับเป็นอาคันตุกะผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ และสมควรได้รับการถวายภัตตาหารก่อนผู้ใด. เรือนใดที่พราหมณ์มาขอทานเป็นนิตย์ และกลับไปโดยได้รับการต้อนรับด้วยเกียรติยศ ทรัพย์สมบัติของเรือนนั้นย่อมเจริญงอกงาม; และเจ้าของเรือนนั้นครั้นสิ้นชีวิตแล้ว ย่อมไปบังเกิดในตระกูลอันเป็นมงคลยิ่ง. อนึ่ง ผู้ใดในโลกนี้ถวายทานเป็นอาหาร มอบที่นั่งอันประเสริฐหรือที่แห่งเกียรติ และให้ทานภัตตาหารหวานและเลิศเป็นนิตย์ ผู้นั้นย่อมพำนักในสวรรค์ ได้รับการยกย่องจากเหล่าเทพ.”
नारद उवाच
Educational Q&A
Hospitality and charity—especially offering food, a seat of honor, and respectful reception to brāhmaṇas/guests—are presented as key householder duties that increase prosperity in this life and lead to honored residence in heaven after death.
In Anuśāsana Parva’s dharma instruction, Nārada addresses Yudhiṣṭhira (Bhārata) and teaches the ethical value of welcoming brāhmaṇas who come for alms, describing both worldly benefits (growth of household wealth) and posthumous rewards (fortunate rebirth and heaven).