Shloka 84
दानफलप्रकरणम् — उपानहदानं, तिलदानं, भूमिदानं, गोदानं, अन्नदानं च
Gifts and Their Stated Results: Footwear, Sesame, Land, Cows, and Food
यथाप्सु पतित: शक्र तैलबिन्दुर्विसर्पति । तथा भूमिकृतं दानं सस्ये सस्ये विवर्धते
yathāpsu patitaḥ śakra tailabindur visarpatī | tathā bhūmikṛtaṃ dānaṃ sasye sasye vivardhate ||
ภีษมะกล่าวว่า “โอ้ศักระ ดังหยดน้ำมันหยดหนึ่งเมื่อหล่นลงสู่สายน้ำย่อมแผ่ซ่านไปทุกทิศ ทานที่เป็นแผ่นดินก็ฉันนั้น ย่อมเพิ่มพูนขึ้นตามพืชผลครั้งแล้วครั้งเล่า; เมื่อใดพืชพันธุ์งอกงามบนผืนนั้น เมื่อนั้นบุญแห่งทานย่อมขยายใหญ่ตามไป”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A land-gift is uniquely enduring: its benefit and the donor’s merit do not remain fixed but expand over time, because every new harvest generated from that land continually amplifies the donation’s value and ethical significance.
In Bhīṣma’s instruction on dāna-dharma (the duty and principles of giving) within the Anuśāsana Parva, he addresses Śakra (Indra) and uses a vivid simile—oil spreading on water—to explain how the fruits of donating land keep spreading and increasing through successive harvests.