Shloka 23

Adhyāya 64: Dāna-prakāra—Suvarṇa, Pānīya-dāna, Ghṛta-dāna, and Upakaraṇa-dāna

Utility Gifts

Devanagari script

अपीडिता: सुसंवृद्धा ये ददत्यनुकूलत: । तादृशेनाप्युपायेन यष्टव्यं नोद्यमाहतै:,इसलिये जो लोग बहुत धनी हों और बिना पीड़ा दिये ही अनुकूलतापूर्वक धन दे सकें, उनके दिये हुए अथवा वैसे ही मृदु उपायसे प्राप्त हुए धनके द्वारा यज्ञ करना चाहिये; प्रजापीड़नरूप कठोर प्रयत्नसे लाये हुए धनके द्वारा नहीं

Transliteration

apīḍitāḥ susaṃvṛddhā ye dadaty anukūlataḥ | tādṛśenāpy upāyena yaṣṭavyaṃ nodyamāhataiḥ ||

Translation

ภีษมะกล่าวว่า—ผู้ที่มั่งคั่งและสามารถให้ทรัพย์ด้วยความสมัครใจโดยไม่ทำให้ผู้ใดเดือดร้อน ควรประกอบยัญญะด้วยทรัพย์ที่ได้รับจากผู้ให้เช่นนั้น หรือด้วยทรัพย์ที่ได้มาด้วยวิธีอันอ่อนโยนทำนองเดียวกัน มิใช่ด้วยทรัพย์ที่ได้มาจากความพยายามอันแข็งกร้าวซึ่งทำร้ายประชาชน

Word by Word

अपीडिताःunafflicted; not causing pain

सुसंवृद्धाःwell-grown; prosperous/very wealthy

येwho (those who)

ददतिgive

अनुकूलतःfavorably; in a pleasing manner

तादृशेनby such (a kind of means/wealth)

अपिalso; even

उपायेनby a means/method

यष्टव्यम्should be sacrificed/performed (a yajña should be done)

नnot

उद्यमाहतैःby (means) struck/tainted by harsh exertion; obtained through oppressive effort

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

yajña (sacrifice)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes