Shloka 13
अन्नदान-प्रशंसा (Praise of the Gift of Food) | Annadāna-Praśaṃsā
आशिषं ये न देवेषु न च मर्त्येषु कुर्वते । अर्लन्तो नित्यसंतुष्टास्तथा लब्धोपजीविन:,युधिष्ठिर! जो देवताओं और मनुष्योंसे किसी वस्तुकी कामना नहीं करते, सदा संतुष्ट रहते और जो कुछ मिल जाय, उसीपर निर्वाह करते हैं, ऐसे पूज्य द्विजवरोंका दूतोंद्वारा पता लगाओ और उन्हें निमन्त्रित करो। भारत! वे दुखी होनेपर विषधर सर्पके समान भयंकर हो जाते हैं; अतः उनसे अपनी रक्षा करो। कुरुनन्दन! सेवकों और आवश्यक सामग्रियोंसे युक्त तथा सम्पूर्ण कामनाओंकी प्राप्ति करानेके कारण सुखद गृह निवेदन करके उनका नित्यप्रति पूर्ण सत्कार करो
āśiṣaṃ ye na deveṣu na ca martyeṣu kurvate | alpa-icchantō nitya-santuṣṭās tathā labdhopajīvinaḥ |
ภีษมะกล่าวว่า “โอ้ ยุธิษฐิระ จงให้ทูตของเจ้าสืบเสาะหาและนิมนต์พราหมณ์ผู้ควรบูชาผู้ประเสริฐเหล่านั้น ผู้ไม่ตั้งความปรารถนาต่อเทพหรือมนุษย์ เป็นผู้มักน้อย สันโดษเป็นนิตย์ และดำรงชีพด้วยสิ่งที่ได้มาเอง โอ้ ภารตะ เมื่อคนเช่นนั้นถูกความทุกข์บีบคั้น เขาอาจน่ากลัวยิ่งดุจงูพิษ; เพราะฉะนั้นจงคุ้มครองตนด้วยการให้เกียรติบูชาเขา โอ้ เชื้อสายกุรุ จงเชิญเขาเข้าสู่เรือนอันรื่นรมย์ซึ่งพร้อมด้วยคนรับใช้และสิ่งจำเป็น แล้วถวายการต้อนรับและอุปถัมภ์อย่างครบถ้วนทุกวัน”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler should actively seek out and honor truly renunciant, content Brahmins who ask nothing of gods or men and live on what comes. Their goodwill safeguards the king; neglecting or offending them can invite grave harm, so daily, complete hospitality is presented as a practical expression of dharma and self-protection.
In the Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on royal conduct and dharma. Here he urges the king to locate such ascetic, low-desire Brahmins via messengers, invite them into a well-provisioned home, and honor them continually—warning that if they are made unhappy they may become dangerously wrathful, like venomous serpents.