Shloka 12
अध्याय ५६ — च्यवन–कुशिकसंवादः
Cyavana–Kuśika Dialogue on Lineage, Conflict, and Transmission
क्लृप्तमेव तु तत्रासीत् स्नानीयं पार्थिवोचितम् । असत्कृत्य च तत् सर्व तत्रैवान्न्तरधीयत,भरतश्रेष्ठ! वहाँ स्नानके लिये राजोचित सामग्री पहलेसे ही तैयार करके रखी गयी थी; किंतु उस सारी सामग्रीकी अवहेलना करके--उसका किंचित् भी उपयोग न करके वे मुनि पुन: राजाके देखते-देखते वहीं अन्तर्धान हो गये; तो भी उन पति-पत्नीने उनके प्रति दोष- दृष्टि नहीं की
klṛptam eva tu tatrāsīt snānīyaṁ pārthivocitam | asatkṛtya ca tat sarvaṁ tatraivāntaradhīyata ||
โอ้ภารตะผู้ประเสริฐ! ณ ที่นั้น เครื่องสรงสนานอันสมพระเกียรติแห่งกษัตริย์ได้จัดเตรียมไว้ก่อนแล้ว แต่ฤๅษีกลับเมินเฉยต่อสิ่งทั้งปวง—มิได้ใช้แม้แต่น้อย—แล้วอันตรธานหายไป ณ ที่นั้นเองต่อหน้าพระเนตรของพระราชา ถึงกระนั้นสองสามีภรรยาก็มิได้มองท่านด้วยสายตาตำหนิติเตียน
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even when one’s hospitality or arrangements are not accepted, one should not lapse into blame or resentment—especially toward ascetics. Dharma is shown through restraint, reverence, and the refusal to cultivate a fault-finding attitude.
A king has already prepared royal bathing materials for a visiting sage. The sage ignores the entire arrangement and, in front of the king, vanishes on the spot. Despite this unexpected act, the king and queen do not judge the sage or view him with दोष-दृष्टि (a blaming gaze).