Shloka 1
Cyavana’s Water-Vow and the Ethics of Cohabitation (स्नेह-सम्वास-धर्मः)
अि-क्राछ सप्तचत्वारिशो< ध्याय: ब्राह्मण आदि वर्णोकी दायभाग-विधिका वर्णन युधिछिर उवाच सर्वशास्त्रविधानज्ञ राजधर्मविदुत्तम । अतीव संशयच्छेत्ता भवान् वै प्रथित: क्षितौ
Yudhiṣṭhira uvāca—sarvaśāstravidhānajña rājadharmaviduttama | atīva saṁśayacchettā bhavān vai prathitaḥ kṣitau | mama hṛdaye 'paraḥ saṁśayo jātaḥ; tasya me samādhānaṁ kuru | rājan, asmin jāte saṁśaye 'haṁ nānyam kañcid pṛcchāmi ||
ยุธิษฐิระกล่าวว่า “โอ้ปิตามหะ ท่านผู้รู้บทบัญญัติแห่งศาสตราทั้งปวง และเป็นยอดปราชญ์ในราชธรรม บนแผ่นดินนี้ท่านเลื่องชื่อว่าเป็นผู้ตัดความสงสัยได้อย่างเด็ดขาด บัดนี้ความสงสัยอีกประการหนึ่งเกิดขึ้นในดวงใจของข้าพเจ้า ขอท่านโปรดคลี่คลายให้ข้าพเจ้าเถิด โอ้พระราชา ในเรื่องความสงสัยที่บังเกิดนี้ ข้าพเจ้าจะไม่ถามผู้ใดอื่นเลย”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse models dharmic inquiry: when moral and legal uncertainty arises, one should seek clarification from a truly learned and ethically authoritative teacher, especially in matters of governance and śāstric duty.
Yudhiṣṭhira respectfully addresses the grandsire (Bhīṣma) as the supreme expert in śāstra and rājadharma, praises his ability to dispel doubts, and requests the resolution of a new doubt, declaring he will consult no one else on this matter.