Shloka 23
Śakra–Śambara Saṃvāda: Brāhmaṇa-sevā, Anasūyā, and Vāg-bala (शक्रशम्बरसंवादः)
वृषलत्वं परिगता ब्राह्मणानामदर्शनात् । श्रेयान् पराजयस्तेभ्यो न जयो जयतां वर,विजयी वीरोंमें श्रेष्ठ नरेश! द्राविड़, कलिंग, पुलिन्द, उशीनर, कोलिसर्प और माहिषक आदि क्षत्रिय जातियाँ भी ब्राह्मणोंकी कृपादृष्टि न मिलनेसे ही शूद्र हो गयीं। ब्राह्मणोंसे हार मान लेनेमें ही कल्याण है, उन्हें हराना अच्छा नहीं है
vṛṣalatvaṁ parigatā brāhmaṇānām adarśanāt | śreyān parājayas tebhyo na jayo jayatāṁ vara ||
ภีษมะกล่าวว่า “เพราะขาดการได้พบและการชี้นำของพราหมณ์ พวกเขาจึงตกลงสู่สภาพวฤษละ โอ้ผู้ประเสริฐในหมู่ผู้มีชัย การยอมรับความพ่ายแพ้ต่อพราหมณ์ยังประเสริฐกว่า; ชัยชนะเหนือท่านเหล่านั้นหาใช่สิ่งมงคลไม่”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that a ruler’s welfare depends on honoring and remaining connected to Brāhmaṇas (as custodians of sacred learning and dharma). Losing their guidance leads to moral and social decline; therefore, it is wiser to yield to them than to seek triumph over them.
In the Anuśāsana Parva’s instruction section, Bhīṣma is advising the king on dharma and proper conduct. Here he warns that communities and rulers who become estranged from Brāhmaṇas fall into degradation, and he counsels reverence and restraint rather than confrontation.