Shloka 24
युधिछिर उवाच कि परं ब्रह्मचर्य च कि परं धर्मलक्षणम् | किं च श्रेष्ठतमं शौचं तन्मे ब्रूहि पितामह,युधिष्ठिरने पूछा--पितामह! उत्तम ब्रह्मचर्य क्या है? धर्मका सबसे श्रेष्ठ लक्षण क्या है? तथा सर्वोत्तम पवित्रता किसे कहते हैं? यह मुझे बताइये
Yudhiṣṭhira uvāca: kiṁ paraṁ brahmacaryaṁ ca kiṁ paraṁ dharmalakṣaṇam | kiṁ ca śreṣṭhatamaṁ śaucaṁ tan me brūhi pitāmaha ||
ยุธิษฐิระกล่าวว่า “ท่านปิตามหะ โปรดบอกข้าพเจ้าเถิด: พรหมจรรย์ (การสำรวมตน) อันสูงสุดคืออะไร? เครื่องหมายอันประเสริฐที่ทำให้รู้จักธรรมะคืออะไร? และความบริสุทธิ์ (เศาจะ) อันยิ่งใหญ่ที่สุดคือสิ่งใด?”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a classical ethical inquiry: Yudhiṣṭhira seeks clear standards for the highest self-restraint (brahmacarya), the defining sign of dharma, and the greatest purity (śauca). It sets up Bhīṣma’s instruction by prioritizing inner discipline and moral criteria over mere external observance.
In the Anuśāsana Parva’s instruction section, Yudhiṣṭhira respectfully addresses Bhīṣma as “Pitāmaha” and asks him to define the सर्वोच्च (param) forms of brahmacarya, dharma’s hallmark, and śauca, initiating a didactic exchange on conduct and values.