Shloka 13
अहिंसयित्वा ब्रह्महत्याविधानम् / Brahmahatyā incurred without physical violence
अग्निर॒ुवाच अधीयान: पण्डितं मन्यमानो यो विद्यया हन्ति यश: परेषाम् | प्रभ्रश्यतेडसौ चरते न सत्यं लोकास्तस्य हारान्तवन्तो भवन्ति,अग्नि कहते हैं--जो ब्राह्मण अध्ययन करके अपनेको बहुत बड़ा पण्डित मानता और अपनी दिद्वत्तापर गर्व करने लगता है तथा जो अपनी विद्याके बलसे दूसरोंके यशका नाश करता है, वह धर्मसे भ्रष्ट होकर सत्यका पालन नहीं करता; अतः उसे नाशवान् लोकोंकी प्राप्ति होती है
agnir uvāca: adhīyānaḥ paṇḍitaṃ manyamāno yo vidyayā hanti yaśaḥ pareṣām | prabhraśyate ’sau carate na satyaṃ lokās tasya hārāntavanto bhavanti ||
อัคนีกล่าวว่า “ผู้ใดศึกษาแล้วสำคัญตนว่าเป็นบัณฑิตใหญ่ หลงในความหยิ่งแห่งวิชา และด้วยอำนาจแห่งวิชานั้นทำลายเกียรติยศของผู้อื่น ผู้นั้นย่อมเสื่อมจากธรรม มิได้ดำเนินในสัจจะ เพราะฉะนั้นโลกที่เขาไปถึงย่อมเป็นโลกอันเสื่อมสลาย มีที่สุดลงด้วยความพินาศ”
काश्यप उवाच
Educational Q&A
Learning becomes spiritually harmful when it turns into arrogance and is used to undermine others. Such misuse causes a fall from dharma and satya, leading to inferior, impermanent results.
Agni delivers a moral instruction: he criticizes the conceited scholar who weaponizes knowledge to ruin others’ fame, and he states the karmic consequence—decline from righteousness and attainment of perishable realms.